|
Odrzutowy samolot myśliwski BAC Lightning był pierwszym brytyjskim samolotem wojskowym, który osiągnął prędkość lotu równą dwukrotnej prędkości dźwięku. Miało to miejsce 25 listopada 1958 r., a było możliwe m.in. dzięki niekonwencjonalnej konstrukcji płatowca oraz odpowiednim silnikom. Silne i różnorodne uzbrojenie przyczyniło się do tego, że był on używany - w wielu wersjach - w lotnictwie wojskowym kliku państw nieprzerwanie w latach 1958-1988.
Samolot BAC Lightning powstał w firmie English Electric Corporation Limited, która została utworzona w 1918 r. w Preston, z połączenia kilku zakładów zajmujących się produkcją samolotów, szybowców, wyposażenia i uzbrojenia. W 1947 r. w biurze konstrukcyjnym zakładów English Electric opracowano projekt doświadczalnego samolotu naddźwiękowego o prędkości odpowiadającej 1,2 - 1,3 Ma. Zmodyfikowany w 1949 r. stał się samolotem myśliwskim przystosowanym do wykonywania zadań dziennych w normalnych warunkach atmosferycznych. 1 kwietnia 1950 r. zakłady English Electric podpisały kontrakt z Ministerstwem Zaopatrzenia na opracowanie dwóch doświadczalnych naddźwiękowych samolotów myśliwskich oznaczonych P.1A. Oblot pierwszego prototypu samolotu doświadczalnego P.1A. miał miejsce 4 sierpnia 1954 r. Osiągnął on prędkość 0,8 Ma. Prędkość maksymalna P.1A. to 1600 km/h. Doświadczenia uzyskane przy konstruowaniu i badaniach samolotu P.1A. wykorzystano podczas opracowania kolejnego samolotu P.1B., którego pierwszy prototyp oblatano 4 kwietnia 1957 r. Został on zaprojektowany na osiąganie prędkości 2400 km/h, co odpowiada 2,3 Ma.
23 października 1958 r. samolot P.1B. otrzymał nazwę Lightning (Błyskawica), a 25 listopada tegoż roku osiągnięto na nim podwójną prędkość dźwięku, tj. 2 Ma. Na bazie samolotu P.1B. opracowano pierwszą wersję samolotu myśliwskiego BAC Lightning F. Mk 1A, który był produkowany do połowy 1961 r. Do szkolenia pilotów do latania na samolotach F. Mk 1 i F. Mk 1A opracowano samolot szkolno-treningowy Lightning Trainer T. Mk 4.
Kolejne wersje samolotów Lightning powstały w oparciu o płatowiec F. Mk 1A. Zmiany dotyczyły przede wszystkim zespołu napędowego, wyposażenia, uzbrojenia i konstrukcji skrzydła (wersja F. Mk 3 i F. Mk 6). Dzięki niedużym zmianom w konstrukcji płatowca możliwe było przeprowadzenie w czasie eksploatacji przebudowy samolotów F. Mk 2 i F. Mk 2a na wersję o charakterystykach technicznych Lightning F. Mk 6. W wersjach samolotu F. Mk 3 i F. Mk 6 powiększono objętość zbiornika podwieszanego pod kadłubem oraz zamontowano dodatkowe zbiorniki paliwa na skrzydłach. Maksymalne zastosowanie samolotów Lightning przypadło na rok 1972, kiedy to lotnictwo brytyjskie miało osiem eskadr wyposażonych w te samoloty.
W połowie lat 60-tych koncern BAC otrzymał zamówienie z Arabii Saudyjskiej i Kuwejtu. Jako podstawę do prac rozwojowych przyjęto samolot Lightning F. Mk 6. Samolot w wersji saudyjskiej miał służyć do przechwytywania obcych samolotów, prowadzenia walk powietrznych, wykonywania zadań rozpoznawczych i szturmowych. Ta wersja samolotu otrzymała oznaczenie brytyjskie Lightning F. Mk 53.
BAC Lightning był wielozadaniowym samolotem myśliwskim o naddźwiękowej prędkości lotu, zbudowanym w układzie średniopłata. Skrzydła skośne, o prostoliniowej lub z podwójnym skosem krawędzi natarcia. Kadłub całkowicie metalowy, w czasie konstrukcji samolotu ulegał dużym zmianom. Podwozie trójpodporowe z kołem przednim, wciągane w locie. Usterzenie samolotu składało się z płytowego poziomego oraz klasycznego pionowego. Ostatni lot operacyjny samolotu BAC Lightning w wersji F. Mk 3 odbył się 21 grudnia 1987 r., zaś 30 kwietnia 1988 r. wycofano ostatni samolot Lightning z wyposażenia lotnictwa brytyjskiego.
Dane techniczne:
Rozpiętość skrzydeł: 10,61 m
Powierzchnia skrzydeł: 44,08 m2
Długość kadłuba z rurką pitota (bez rurki) - 16,84 m (14,53 m)
Wysokość: 5,97 m
Zasięg maksymalny (przebazowania): 2472 km
Prędkość maksymalna: 2271 km/h na wysokości 12200 m
Czas wznoszenia na wysokość: 18300 m/2,5 min
Pułap: 17375 m
Masa własna: 14061 kg
Masa startowa: 18117 kg
Napęd: 2 turbinowe silniki odrzutowe Avon 301 umieszczone w tylnej części kadłuba (jeden na drugim)
Uzbrojenie:
- wersja przechwytująca uzbrojenie - 2 działka Aden, 2 kierowane pociski rakietowe oraz zasobnik podkadłubowy z 44 niekierowanymi pociskami rakietowymi SNEB kal. 68 mm;
- wersja myśliwsko-bombowa - 2 bomby o masie 455 kg każda i 2 działka Aden w zasobniku lub 3-4 zasobniki Matra 155 z 18-22 niekierowanymi pociskami rakietowymi kal. 68 mm i 2 działka w zasobniku.
Kolorystyka farb potrzebnych do pomalowania samolotu:
Humbrol: 11, 191, 53, 78, 33, 22, 56. |
